Skip to main content

ชุมชนรับรอง (PGS)

participatory guarantee system - PGS

ระบบ "ชุมชนรับรอง" นี้เป็นการรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์รูปแบบหนึ่ง ที่เป็นการรับรองเกษตรกรที่เป็นสมาชิกของกลุ่มโดยองค์กรผู้ผลิตเอง (first party certification)  ระบบนี้ริเริ่มขึ้นโดยสมาพันธ์เกษตรอินทรีย์นานาชาติ หรือที่รู้จักกันในชื่อย่อว่า IFOAM (International Federation of Organic Agriculture Movements) กับหน่วยงานระหว่างประเทศและองค์กรท้องถิ่นอีกหลายแห่ง ซึ่งเห็นร่วมว่า ระบบการตรวจสอบรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ที่ดำเนินการโดยหน่วยงานอิสระจากภายนอกนั้นไม่ได้เหมาะกับเกษตรอินทรีย์ ที่ต้องการขายผลผลิตในท้องถิ่น โดยเฉพาะระบบการตรวจสอบรับรองปกติทั่วไปมักจะเป็น "จับผิด" เกษตรกร มากว่าเป็นการสร้างความเข้มแข็ง อีกทั้งยังมีค่าใช้จ่ายที่ค่อนข้างสูงด้วย  ทาง IFOAM และหน่วยงานหลายแห่งจึงได้สนับสนุนให้มีการประชุมเรื่องนี้ขึ้นเมื่อกลางเดือนเมษายน 2547 ที่ประเทศบราซิล โดยวิฑูรย์ ปัญญากุล จากกรีนเนท เป็นตัวแทนคนเดียวจากภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่ได้รับเชิญให้เข้าร่วมในการประชุมดังกล่าว

หลังการประชุมในครั้งนั้น ทาง IFOAM ได้สนับสนุนให้มีการพัฒนาระบบที่สมาชิกกลุ่มผู้ผลิต/ชุมชนมีส่วนร่วมในการตรวจสอบกันเอง ซึ่งเรียกว่า Participatory Guarantee System หรือถ้าจะเรียกแบบไทยๆ ก็คือ "ชุมชนรับรอง"

ในระบบชุมชนรับรองนี้ มีหลากหลายรูปแบบและแนวทาง  ในประเทศไทย ทางมูลนิธิสายใยแผ่นดินได้สนับสนุนกลุ่มผู้ผลิตบางกลุ่มให้ใช้ระบบชุมชนรับรองนี้ในการสร้างหลักประกันการทำเกษตรอินทรีย์ของสมาชิก (เช่น กลุ่มสว่างโบราณ ที่จังหวัดขอนแก่น และกลุ่มเกษตรอินทรีย์เกาะพะงัน จังหวัดสุราษฎร์ธานี) โดยเกษตรกรจะเป็นผู้รับรองกันเองในกลุ่มละแวกเดียวกัน (หรืออาจเรียกแบบวิชาการว่า "คลัสเตอร์เกษตรกรอินทรีย์") โดยสมาชิกกลุ่ม ซึ่งอาจมีประมาณ 5 - 7 คน จะหมุนเวียนไปตามฟาร์มของสมาชิก ไปเยี่ยมเยือนและตรวจรับรองฟาร์มเกษตรอินทรีย์ไปพร้อมกัน ซึ่งในสมาชิกเกษตรกรอาจแลกเปลี่ยนประสบการณ์ความรู้ และให้ข้อแนะนำกันเองไปในตัว 

ถ้าใครคิดว่า เกษตรกรจะโกงกันเอง ก็สามารถเข้ามาตรวจสอบระบบชุมชนรับรองนี้ได้ โดยสามารถแวะเวียนไปดูฟาร์มของเกษตรกรด้วยตัวเอง ซึ่งอาจกลายเป็นกิจกรรมท่องเที่ยวเชิงเกษตร ที่ทำรายได้ให้กับเกษตรกรได้เพิ่มขึ้นอีกด้วย

หรือจะเข้าไปดูข้อมูลเพิ่มเติมในเว็บไซต์ของ IFOAM ก็ได้ (คลิ๊ก)